Monday, February 25, 2008

INOVASI DAN TRANSFORMASI BAHASA ISYARAT DI MALAYSIA

Bahasa adalah teras perhubungan terpenting dan merupakan medium efektif dalam proses komunikasi serta penyampaian maklumat di antara pihak yang berhubungan sejak dahulu lagi. Bahasa menjadikan sistem komunikasi menjadi lengkap dan sempurna serta mewujudkan tindak balas ke atas maklumat yang diterima. Keadaan ini membuktikan bahawa peranan bahasa sangat penting di dalam aktiviti komunikasi seharian, di mana di samping bahasa lisan yang banyak digunakan, bahasa isyarat juga merupakan kaedah utama dalam urusan komunikasi yang melibatkan golongan pekak atau tuli di negara kita.

Komuniti pekak di negara kita digolong di dalam kategori orang kurang upaya (OKU) dan mendapat perhatian serta pembelaan sewajarnya daripada kerajaan di mana menurut statistik Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) setakat tahun 2005 sahaja terdapat hampir 26,294 orang pekak yang berdaftar dengan institusi berkenaan. Ini menunjukkan bahawa golongan ini bukannya sedikit dan hak mereka dalam urusan komunikasi seharian perlulah diberikan keutamaan sepenuhnya agar golongan ini tidak tertinggal di dalam arus perdana memandangkan mereka juga modal insan yang boleh menyumbang kepada negara.

Melihat kepada keperluan dan proses tranformasi komuniti pekak di Malaysia, Bahasa Isyarat Malaysia (BIM) telah diperkenalkan. Secara umumnya bahasa isyarat ialah bahasa yang digunakan oleh orang pekak untuk berkomunikasi secara visual antara satu sama lain. Dalam sistem bahasa isyarat, orang pekak menggunakan pergerakan tangan, badan dan muka untuk menyampaikan sesuatu maksud, pandangan, idea dan sebagainya di mana orang pekak pun menggunakan deria penglihatan untuk menerima dan memahami maksud isyarat tersebut.

Uniknya bahasa isyarat mempunyai ciri-ciri yang tersendiri dari segi bahasa, bangsa, budaya, agama, lokasi dan geografi di mana di seluruh dunia komuniti orang pekak mempunyai bahasa isyarat mereka yang berbeza dengan negara lain seperti Bahasa Isyarat British (MSL), Bahasa Isyarat New Zealand (NZSL), Bahasa Isyarat Australia (Auslan), Bahasa Isyarat Amerika (ASL), Bahasa Isyarat Jepun (JSL) dan lain-lain lagi di samping Bahasa Isyarat Malaysia. Di negara kita Bahasa Isyarat Malaysia digunakan sebagai bahasa rasmi dan bahasa ibunda masyarakat orang pekak sejak sekian lama yang merupakan bahasa isyarat yang dibentuk sendiri orang orang pekak atas faktor-faktor komunikasi harian, pendidikan, pendedahan dan budaya orang pekak.

Setelah melalui pelbagai inovasi dan transformasi, bahasa isyarat kini telah diiktiraf sebagai satu bahasa seperti Bahasa Isyarat British (BSL) pada 18 Mac 2003 dan bahasa rasmi negara seperti Bahasa Isyarat New Zealand (NZSL) pada April 2006 di samping bahasa Inggeris dan Maori. Ini adalah kejayaan terbesar pejuang bahasa isyarat di sana dalam usaha memperkasa dan mendaulatkan bahasa isyarat setanding dengan bahasa dunia lain. Usaha ini wajar dimulakan dan digerakkan oleh pejuang dan pengamal bahasa isyarat di negara-negara lain terutamanya Malaysia agar Bahasa Isyarat Malaysia (BIM) diiktiraf sebagai satu bahasa di negara kita.

Bahasa Isyarat British (BSL) umpamanya merupakan bahasa isyarat yang digunakan di United Kingdom dan merupakan bahasa ibunda kepada 70,000 sehingga 250,000 komuniti pekak di sana termasuk saudara mara orang pekak, jurubahasa orang pekak dan golongan yang sentiasa berkomunikasi dengan orang pekak melalui pergerakan tangan, kepala, badan dan muka. Keadaan ini menyebabkan masyarakat orang pekak tidaklah menghadapi masalah yang banyak memandangkan kesedaran yang tinggi masyarak terhadap bahasa isyarat dan kemahiran berkomunikasi dalam bahasa isyarat di sana.

Walaupun bahasa Inggeris merupakan bahasa ibunda masyarakat Barat, namun Bahasa Isyarat British (BSL) berbeza dengan Bahasa Isyarat Amerika (ASL) di mana abjad tangan Bahasa Isyarat British tidak sama dengan abjad tangan Bahasa Isyarat Amerika (ASL). Ini adalah kerana Bahasa Isyarat British menggunakan kedua-dua tangan manakala Bahasa Isyarat Amerika menggunakan satu tangan sahaja. Bahasa Isyarat British lebih menyamai Bahasa Isyarat Australia (Auslan) dan Bahasa Isyarat New Zealand (NZSL) memandangkan mereka menggunakan abjad tangan, tatabahasa dan leksikon yang sama yang di mana hasil gabungan ketiga-tiga bahasa isyarat tersebut mewujudkan sistem bahasa isyarat yang dipanggil BANZSL. Terdapat 62.5 peratus persamaan antara Bahasa Isyarat British (BSL) dan Bahasa Isyarat New Zealand (NZSL), berbanding 33 peratus persamaan dengan Bahasa Isyarat Amerika (ASL).

Dalam usaha menjadikan Bahasa Isyarat Malaysia setanding dengan bahasa isyarat dunia lain, Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) telah menerbitkan beberapa buah buku dan bahan bantuan lain bagi keperluan komuniti orang pekak di Malaysia di samping sebagai rujukan kepada saudara mara orang pekak, jurulatih, guru, pemimpin masyarakat dan sesiapa sahaja yang berminat serta peka dengan perkembangan bahasa isyarat.

Buku Bahasa Isyarat Malaysia terbitan tahun 2000 yang merupakan magnum opus komuniti orang pekak di Malaysia umpamanya merupakan buka bahasa isyarat yang pertama dicipta oleh orang pekak dan mengandungi isyarat-isyarat yang digunakan oleh komuniti orang pekak di Malaysia. Buku ini kaya dengan identiti yang melambangkan bangsa, budaya dan agama di negara kita serta mengandungi hampir 1000 isyarat dan 30 bab dalam bahasa Malaysia dan Inggeris dengan susunan grafik yang jelas dan mudah dibaca.

Buku Bahasa Isyarat Malaysia Jilid 2 terbitan tahun 2003 pula merupakan koleksi isyarat yang digunakan oleh komuniti orang pekak dalam persekitaan budaya bangsa Malaysia. Buku ini sesuai sebagai rujukan yang lengkap kepada orang pekak dan bukan pekak yang ingin mendalami kemahiran Bahasa Isyarat Malaysia (BIM) yang mengandungi 1,000 isyarat dan 42 bab meliputi komunikasi, pendidikan, ekonomi dan lain-lain dalam bahasa Inggeris serta bahasa kebangsaan. Panduan isyarat yang disediakan adalah ringkas dan mudah difahami beserta ayat contoh bagi setiap isyarat di samping ilustrasi yang menarik dan kemas.

Buku Bahasa Isyarat Malaysia: Tempat Dalam dan Luar Negara terbitan tahun 2002 mengandungi isyarat -isyarat yang digunakan untuk merujuk kepada bandar, negeri, negara dan tempat menarik di dalam dan luar negara. Buku ini menyediakan lebih 200 isyarat menarik yang meliputi 8 bab utama mengenai Malaysia dan luar negara beserta ilustrasi model dan tempat. Buku ini amat sesuai kepada sesiapa sahaja memandangkan saiznya yang kecil dan mudah di bawa ke mana sahaja termasuk para pelancong dan pemandu pelancong di negara kita. Kehadiran buku ini memudahkan urusan komunikasi orang pekak dalam dan luar negara serta mesra pembaca.

Lebih menarik dan mengujakan lagi apabila Persekutuan Orang Pekak Malaysia (MFD) telah berjaya menerbitkan sebuah buku berkenaan ICT kepada komuniti orang pekak di Malaysia. Buku Bahasa Isyarat Malaysia: Isyarat-Isyarat ICT terbitan tahun 2003 adalah hadiah cukup bermakna kepada orang pekak bagi mendekatkan golongan ini dengan ledakan teknologi dan mesra IT. Kehadiran buku ini menjadikan masyarakat orang pekak di Malaysia tidak ketinggalan dalam dunia IT dan membuka dimensi serta anjakan paradigma orang pekak terhadap teknologi terkini ini. Buku yang diusahakan oleh E-Pekak iaitu projek kebangsaan kesedaran ICT untuk orang pekak di Malaysia. Buku ini amat berguna kepada pelajar pekak, dewasa pekak, ibu bapa dan guru-guru untuk mengenali asas-asas ICT dan belajar bahasa isyarat dengan hampir 200 isyarat ICT dalam dwibahasa.

Di samping buku, terdapat juga usaha menerbitan bahan bantuan bahasa isyarat dalam bentuk CD-ROM iaitu Panduan Bahasa Isyarat Malaysia oleh Asia Pasific Institute of Information Technology (APIIT) sebagai nilai tambah kepada prasarana bahasa isyarat di negara kita. CD-ROM ini menyediakan paparan rekabentuk grafik yang menarik, persembahan video yang interaktif dan amat sesuai untuk pelajar, pendidik, ahli keluarga dan orang awam yang berminat untuk mendalami bahasa isyarat secara yang lebih efektif dan mudah.

Di samping CD-ROM, tindakan sebuah produksi, Ras Production mengeluarkan VCD Panduan Bahasa Isyarat Malaysia yang turut memuatkan persembahan aksi-aksi lucu pelakon pekak perlu diberi pujian memandangkan usaha dan inisiatif ini menjadikan bahan bantu bahasa isyarat menjadi semakin lengkap dan memudahkan masyarakat orang pekak dan orang awam mengenali bahasa isyarat secara lebih meluas di negara kita.

Melihat kepada perkembangan pesat dan transformasi bahasa isyarat di Malaysia yang begitu berkesan, menunjukkan komuniti orang pekak di negara ini bukanlah warga kelas kedua dan mereka adalah setanding dengan kemajuan bahasa isyarat di negara maju lain serta membuktikan mereka juga mampu bersaing dengan masyarakat lain di Malaysia. Oleh yang demikian, semua pihak perlu bekerjasama memperkasakan bahasa isyarat di Malaysia dengan memulakan langkah awal mempelajari dan mendalami bahasa isyarat agar kita tidak lagi membina jurang komunikasi di antara orang pekak dalam segala urusan.

4 comments:

haszalina said...

assalamualaikum...
it's kinda interesting when i read ur post. howcome a lawyer cum lecturer like u got so interested on deaf people? no offend, instead i found it, well, interesting... what has gotten u to talk about sign language? why i asked? i'm actually doing my diploma in sign language right now.

mohamadsofee said...

my article was published in Dewan Bahasa, April 2008 and you may also read related articles that discussed on sign language by other writers. fruitful to your course. wslm

fazlynn said...

i wanna know, do the malaysian deaf understand american sign language? thanks

fazlynn said...

i wanna know, do the malaysian deaf understand american sign language? thanks